|
İmparator Şarlken (V.Karl)

V. Karl ya da Şarlken (24 Şubat 1500–21 Eylül 1558)
Kutsal Roma Germen İmparatorudur.
Geleceğin imparatoru gözüyle bakıldığından ihtimamla büyütüldü.
Hem Alman Habsburg, hem de Fransız ve İspanyol kanı taşıyordu ve bütün bu
dilleri konuşabiliyordu. Şarlken, 1519'da Alman imparatoru seçilince,
Avrupa'daki en büyük imparatorluğun sahibi oldu. Alman imparatoru olarak
(1519-1556), İspanya kralı olarak (1516-1556), Hollanda-Belçika kralı
olarak (1516-1556) yılları arasında hüküm sürdü. İmparatorluğun
sınırlarına İspanya ve ona bağlı sömürgeleri ile Avusturya-Almanya
topraklarının hepsi dahildi.
Sömürgeleri ile İngiltere ve Avrupa'da tek başına kalmış Fransa,
Şarlken'in en büyük rakibiydi.
Şarlken, bir Avrupa imparatorluğu meydana
getirmek için Fransa ile otuz yıl süren savaşlara girişti. Önce La Bicoque
(1522) ve Pavie (1525) savaşlarını kazanarak, Fransa Kralı I. François'i
esir aldı. Bu durumda I. François annesi vasıtasıyle resmen Osmanlı
Sultanı Kanuni Sultan Süleyman Hana baş vurup kurtarılması için ricada
bulundu. Yalvarıp yakaran mektubunda dünyada oğlunu kurtaracak devlet
başkanının kendisinden başkası olmadığı belirtiliyordu. Kanuni Sultan
Süleyman'ın 1520'de Osmanlı tahtına çıkmasından sonra Osmanlıların
Avrupa'ya akınları artmıştı.

Kanuni Sultan Süleyman, hem Fransa'ya yardım etmek hem de Osmanlı
çıkarlarını korumak için Macaristan Seferine çıktı. 1526'da yapılan Mohaç
Savaşında V. Karl'ın yakın akrabası olan Macaristan Kralı II. Layoş'u
yenip, Macaristan ve Transilvanya'yı Osmanlı topraklarına kattı. Ayrıca
Barbaros Hayreddin Paşa'nın idaresindeki Osmanlı donanmasının, Alman
İmparatorluğu donanmalarını Akdeniz'de ard arda mağlub etmesi, Şarlken'i
şaşkına döndürdü. Şarlken'in kardeşi Avusturya kralı Ferdinand,
Macaristan'ın geride kalan toprakların yönetimini ele geçirdi.
Kanuni Sultan Süleyman'ın bu yardımlarından başka Fransızlara uzun vadeli
borçlar ve imtiyazlar vererek ekonomilerini kuvvetlendirmesi Fransa ile
Avrupa'da Almanya karşısında denge sağlamak içindi. 1529'da Viyana'yı
kuşatan Kanuni Sultan Süleyman, Avusturya'ya büyük kayıplar verdirdi.
Şarlken'in kardeşi Ferdinand Osmanlı akınları ile uğraşırken Alman
prensleri üzerindeki otoritesini yitirdi.
Şarlken bütün bu başarısızlıklara rağmen 1530'da Papa tarafından Kutsal
Roma Germen İmparatoru olarak kutsandı. 1532'de Viyana önlerinde Kanuni
Sultan Süleyman tarafından bir meydan savaşına zorlandıysa da buna
yanaşmadı. Fransa üzerine akınlar düzenlemeye devam etti. Bu seferlerin
sonuncusu da başarısızlıkla sonuçlanınca, İspanya ve Hollanda'yı oğlu
Phillipe'e verdi. Şarlken sonunda siyaset alanından çekilmek
zorunda kaldı ve İmparator unvanını da kardeşi Ferdinand'a bırakarak Yunte
manastırına çekildi (1557). 1 yıl sonra 21 Eylül 1558'de öldü.
Şarlken Avrupa'da kendi egemenliği altında Katolik bir imparatorluk kurmak
istemişti. Bu amaçla uzun yıllar Protestanlar ve Osmanlılarla savaştı.
|